مدیریت نمایشی، دستاوردهای حداقلی؛ چرا سازمان تبلیغات گیلان اثرگذار نیست؟

پایگاه خبری ماجرای روز| سازمان تبلیغات اسلامی گیلان با مدیریت حجت‌الاسلام محمدعلی نجفی گیلانی، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی گیلان در سال‌های اخیر با چالش‌هایی جدی در حوزه اثربخشی فرهنگی و اجتماعی مواجه شده است؛ چالش‌هایی که نشانه‌های آن را می‌توان در کاهش مشارکت فعالان فرهنگی، افت اعتماد بدنه مردمی و فاصله گرفتن برنامه‌ها از نیازهای واقعی جامعه مشاهده کرد.

بخش قابل توجهی از اعتبارات این سازمان صرف برنامه‌ها و هزینه‌های نمایشی شده است؛ فعالیت‌هایی که علی‌رغم هزینه‌های بالا، تأثیر ملموس و پایداری در ارتقای فضای فرهنگی و مذهبی استان نداشته‌اند. فرهنگ، بیش از آنکه نیازمند نمایش باشد، محتاج عمق، برنامه‌ریزی دقیق و ارتباط صادقانه با مردم است؛ امری که متأسفانه در بسیاری از برنامه‌ها کمتر دیده می‌شود.

از سوی دیگر، استفاده ابزاری از فضای رسانه‌ای برای دیده‌شدن مدیریتی، به‌جای پاسخ‌گویی شفاف و تقویت سرمایه اجتماعی، نه‌تنها کمکی به حل مسائل نکرده، بلکه در مواردی به تشدید نارضایتی‌ها انجامیده است. مدیریت فرهنگی زمانی موفق است که در خدمت محتوا و جریان‌سازی باشد، نه در پی برجسته‌سازی فردی.

واقعیت تلخ آن است که در حوزه ساماندهی، برنامه‌ریزی و ارتقای کیفی فعالیت‌ها، نه‌تنها پیشرفت محسوسی حاصل نشده، بلکه با تحمیل هزینه‌های قابل توجه، نوعی پس‌رفت و بازخورد منفی در جامعه شکل گرفته است. این مسئله تا آنجا پیش رفته که حتی برخی از فعالان فرهنگی و مذهبی که در دوره‌های گذشته حضوری پررنگ و داوطلبانه در این برنامه‌ها داشتند، امروز از ادامه همکاری فاصله گرفته‌اند و از بی‌توجهی و نادیده‌گرفته‌شدن گلایه می‌کنند.

نکته قابل تأمل آنجاست که سازمان تبلیغات اسلامی گیلان در مواضع رسانه‌ای خود، بیشترین مخاطب برنامه‌هایش را نوجوانان معرفی می‌کند؛ ادعایی که با واقعیت‌های اجتماعی اخیر هم‌خوانی ندارد. پرسش جدی این است که چگونه سازمانی که مجموعه‌ها و ظرفیت‌هایی همچون بنیاد ملی نوجوان و دیگر نهادهای مأمور تربیت و تعالی نسل نوجوان را در اختیار دارد، نتوانسته نقش مؤثر و بازدارنده‌ای در تحولات و ناآرامی‌های اخیر ایفا کند؛ تا جایی که حضور پررنگ نوجوانان در برخی از این اتفاقات به‌وضوح مشاهده شد. این مسئله، بیش از هر چیز، بی‌تأثیر بودن، سطحی‌نگری و نمایشی بودن برنامه‌های تربیتی را نشان می‌دهد و ضرورت پاسخ‌گویی جدی متولیان فرهنگی در قبال عملکرد خود در حوزه تربیت نسل جدید را دوچندان می‌کند.

عملکردی که بیش از آنکه به رشد فرهنگی و دینی استان بینجامد، جنبه نمایشی پیدا کند، نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای عمیق فرهنگی گیلان باشد؛ استانی با پیشینه غنی، ظرفیت انسانی بالا و مطالبات جدی در حوزه فرهنگ و هویت دینی.

در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد بازنگری جدی در شیوه مدیریت و حتی تغییر مدیریتی می‌تواند گامی ضروری برای ترمیم چهره آسیب‌دیده فرهنگی استان و بازگرداندن اعتماد، انگیزه و مشارکت نیروهای مؤمن و دغدغه‌مند فرهنگی باشد؛ تغییری که اگر با نگاه تخصصی، مردمی و پاسخ‌گو همراه شود، می‌تواند مرهمی بر زخم‌های انباشته‌شده فرهنگ گیلان باشد.