ماجرای «خشکسالی با رادار» از کجا آمد؟ توضیح علمی درباره شایعات دستکاری آب‌وهوا

به گزارش پایگاه خبری ماجرای روز، در سال‌های اخیر و هم‌زمان با تشدید نوسانات اقلیمی و وقوع خشکسالی‌های گسترده، بحث درباره امکان «دستکاری آب‌وهوا» و نقش فناوری‌های نوین در تغییر الگوهای بارشی بیش از گذشته مطرح شده است. پروژه «هارپ» در آلاسکا یکی از محورهای اصلی این شایعات است؛ پروژه‌ای پژوهشی که از امواج فرکانس بالا برای مطالعه لایه‌های بالایی جو استفاده می‌کند، اما در برخی محافل غیرعلمی به اشتباه به عنوان ابزاری برای ایجاد خشکسالی یا کنترل بارش‌ها معرفی شده است.

حمیدرضا چشم‌وهم، پژوهشگر محیط‌زیست، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تقویت شایعات مربوط به تأثیر رادارها بر خشکسالی در ایران و منطقه گفت این مباحث پس از هم‌زمانی بارش‌های سیلابی اخیر با شرایط جنگی دوباره مطرح شده‌اند، اما از نظر علمی چنین ادعاهایی پایه و اساس ندارد. وی تأکید کرد که رادارها ابزارهای تشخیصی هستند و توان انرژی لازم برای ایجاد تغییرات گسترده در ابرها را ندارند.

او درباره پروژه هارپ نیز توضیح داد که این سامانه با وجود گستردگی، انرژی خود را در ارتفاعات بسیار بالاتر از محدوده تشکیل ابرهای جوی تخلیه می‌کند و حتی در صورت تخلیه انرژی در لایه ابرها نیز توان لازم برای ایجاد تغییرات اقلیمی در مقیاس یک کشور را ندارد.

این پژوهشگر با بیان اینکه علم امروز پر از فناوری‌هایی است که زمانی «غیرممکن» تصور می‌شدند، یادآور شد تحلیل‌های فعلی بر پایه داده‌های شناخته‌شده است، هرچند همواره احتمال کشف اطلاعات جدید وجود دارد. او با این حال تأکید کرد تاکنون هیچ سند علمی معتبری درباره امکان ایجاد خشکسالی یا تغییر الگوی بارش در وسعتی مانند ایران منتشر نشده است.

چشم‌وهم با اشاره به بارش‌های اخیر تصریح کرد که این رخدادها در چارچوب الگوهای اقلیمی کشور قابل توضیح‌اند و نمونه آن در سال‌های گذشته نیز مشاهده شده است. وی پیش‌بینی کرد با توجه به روند تغییرات اقلیمی، احتمال تکرار چنین الگوهایی در سال آینده نیز بسیار زیاد است.