اسب ۵ هزار ساله گیلان

معاون مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اعلام پایان غربالگری مولکولی و آماده‌سازی نخستین «کتاب انساب» اسب کاسپین، نسبت به خطر انقراض این نژاد کهن بر اثر کاهش تنوع ژنتیکی و پدیده هم‌خونی هشدار داد و تأکید کرد که تنها راه نجات این میراث ۵ هزار ساله، ایجاد چرخه اقتصادی و اتصال آن به صنعت ورزش سوارکاری است.

به گزارش پایگاه خبری ماجرای روز | هوشنگ دهقان‌زاده، معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافته‌های مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان و رئیس کمیته علمی بیست‌ویکمین جشنواره زیبایی اسب کاسپین، در حاشیه برگزاری این رویداد در روستای لیجارکی منطقه آزاد انزلی در جمع خبرنگاران با اشاره به شهرت بین‌المللی این نژاد اظهار کرد: اسب کاسپین برندی شناخته‌شده و پرافتخار در سطح بین‌المللی است، اما متأسفانه در داخل کشور هنوز به جایگاه تجاری و اقتصادی متناسب با ظرفیت‌های ذاتی خود دست نیافته است.

وی با اشاره به اصل بنیادین عرضه و تقاضا تصریح کرد: هر دارایی ارزشمندی که کارکرد و کشش تقاضای تجاری نداشته باشد، به مرور زمان با افت تولید و در نهایت انقراض روبه‌رو می‌شود؛ بنابراین اسب کاسپین علاوه بر ارزش تاریخی و ژنتیکی، باید در حوزه‌های گردشگری، آموزش پایه سوارکاری کودکان و زنجیره اقتصاد ورزش به کار گرفته شود. در همین راستا، تشکیل کمیته اسب کاسپین در فدراسیون سوارکاری گامی راهبردی برای خلق ارزش پایدار به شمار می‌رود.

رئیس کمیته علمی این جشنواره، حفاظت از ذخایر ژنتیکی را نخستین و حیاتی‌ترین اولویت اصلاح نژاد این گونه دانست و گفت: با توجه به قرار گرفتن اسب کاسپین در فهرست نژادهای تهدیدشده، جلوگیری از کاهش تنوع ژنتیکی و پیشگیری از خطر «هم‌خونی» اولویت اصلی ما در مرکز تحقیقات است؛ چرا که ادامه روند هم‌خونی مستقیماً این نژاد باستانی را به ورطه نابودی کامل می‌کشاند.

دهقان‌زاده با تشریح روند پایش علمی این گونه از سال ۱۳۹۷ تاکنون، از اتمام فاز دوم بررسی پروفایل مولکولی با نشانگرهای میکروساتلایت خبر داد و افزود: با همکاری مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور و انجمن حفاظت اسب کاسپین، پایش فنوتیپی و غربالگری ژنتیکی در سطح کشور انجام شده و این اسب‌ها در رده‌های پیش‌بنیادی، بنیادی، رده ایکس و خالص تفکیک شده‌اند تا علاوه بر صدور شناسنامه ژنتیکی، نخستین «کتاب انساب» (Studbook) اسب کاسپین تدوین و منتشر شود.

معاون پژوهش و فناوری مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان در پایان با اشاره به دیرینگی بیش از ۵ هزار ساله این نژاد یادآور شد: خاستگاه اسب کاسپین نوار هیرکانی و استان‌های گیلان، مازندران و گلستان است؛ نژادی بی‌بدیل که دنیا کلوپ‌های حفاظتی و مقالات متعدد برای آن اختصاص داده و امروز بر ماست که با تکمیل زنجیره ارزش، پیوند ورزش و اقتصاد، بقای این گنجینه طبیعی شمال را تضمین کنیم.