تراز آب دریای خزر سالانه به‌طور متوسط ۹ سانتی‌متر کاهش می‌یابد

به گزارش پایگاه خبری ماجرای روز  |   ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز جمعه در اجلاس فوق‌العاده سران کشورهای ساحلی خزر با موضوع محیط‌زیست که در منطقه گردشگری آوازه ترکمنستان برگزار شد، از دریای خزر به‌عنوان یکی از خاستگاه‌های تمدن اوراسیا یاد کرد و حفاظت از اکوسیستم این دریا را از اولویت‌های همکاری روسیه با کشورهای منطقه دانست.

پوتین با اشاره به مشارکت دولت‌ها، کسب‌وکارها، سازمان‌های عمومی و متخصصان در برنامه‌های حفاظت از محیط‌زیست خزر، کم‌عمق شدن این دریا را یکی از مهم‌ترین چالش‌های کنونی منطقه عنوان کرد.

وی گفت بر اساس برآوردهای روسیه، طی ۲۰ سال گذشته، محدوده خط ساحلی ازدست‌رفته در قلمرو روسیه به ۲۰ هزار کیلومتر مربع رسیده است. به گفته پوتین، روسیه همچنین ناچار است هر سال بودجه قابل‌توجهی را برای لایروبی و تضمین ناوبری در دریای خزر اختصاص دهد.

رئیس‌جمهور روسیه با بیان اینکه تراز آب دریای خزر بر اساس داده‌های این کشور به‌طور متوسط سالانه ۹ سانتی‌متر کاهش می‌یابد، هشدار داد این روند پیامدهای زیست‌محیطی متعددی از جمله کاهش منابع زیستی، آسیب به صنعت شیلات و فرسایش سواحل به همراه دارد و تهدیدی جدی برای همه کشورهای ساحلی محسوب می‌شود.

پوتین همچنین خاطرنشان کرد کم‌عمق شدن دریای خزر بر شرایط اجتماعی و اقتصادی منطقه تأثیر منفی می‌گذارد، جذابیت سرمایه‌گذاری در کریدورهای لجستیکی ترانس‌خزر را کاهش می‌دهد و می‌تواند به افت کیفیت زندگی، از دست رفتن فرصت‌های شغلی و بروز بحران‌های دیگر منجر شود.

تغییرات اقلیمی؛ عامل اصلی کاهش تراز آب خزر

رئیس‌جمهور روسیه با استناد به تحقیقات کارشناسان روسی و بین‌المللی، تغییرات اقلیمی را عامل اصلی کم‌عمق شدن دریای خزر معرفی کرد و گفت افزایش میانگین دمای سالانه بر میزان تبخیر آب، بارندگی و جریان رودخانه‌های ورودی تأثیر می‌گذارد.

وی افزود تغییر الگوهای باد نیز این وضعیت را تشدید می‌کند و جایگزینی توده‌های هوای اقیانوس اطلس با جریان‌های گرم و خشک آسیای مرکزی، میزان تبخیر آب دریای خزر را افزایش می‌دهد.

پوتین با تأکید بر ضرورت تدوین اقدامات مشترک از سوی کشورهای ساحلی، خواستار استفاده حداکثری از ظرفیت ساختارهای بین‌المللی موجود، از جمله کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط‌زیست دریای خزر موسوم به «کنوانسیون تهران» شد.

وی با اشاره به برگزاری کنفرانس اعضای این کنوانسیون در تهران گفت در این نشست، توافق مهمی درباره تصویب سریع طرح اقدام مرتبط با نوسانات سطح آب دریای خزر تا سال ۲۰۳۶ میلادی حاصل شده است.

پیشنهاد ایجاد مدل مجازی دریای خزر با هوش مصنوعی

پوتین همچنین از حمایت روسیه از تدوین پروتکلی ویژه برای پایش دریای خزر در چارچوب کنوانسیون تهران خبر داد و اظهار کرد چنین سندی می‌تواند تبادل اطلاعات درباره کاهش تراز آب و سایر مخاطرات زیست‌محیطی را سامان‌دهی کند و زمینه ایجاد سازوکاری برای واکنش مشترک کشورهای ساحلی را فراهم آورد.

به گفته رئیس‌جمهور روسیه، دولت این کشور در حال تدوین برنامه‌ای جامع برای بررسی تغییرات سطح آب دریای خزر و به حداقل رساندن پیامدهای منفی آن است که قرار است در سال ۲۰۳۰ میلادی نهایی شود. روسیه اعلام کرده است نتایج مطالعات این برنامه را با کشورهای همسایه به اشتراک خواهد گذاشت.

وی همچنین پیشنهاد داد مدل مجازی دقیقی از دریای خزر با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های مربوط به تبخیر، بارندگی و جریان رودخانه‌ها ایجاد شود. به گفته پوتین، این مدل می‌تواند برای اصلاح مسیرهای ناوبری و ارتقای ایمنی حمل‌ونقل دریایی نیز کاربرد داشته باشد.

رئیس‌جمهور روسیه در پایان بر حمایت مسکو از تقویت همکاری میان کشورهای ساحلی خزر برای حفاظت از اکوسیستم منطقه، تضمین رشد پایدار و بهبود کیفیت زندگی مردم تأکید کرد.

اجلاس فوق‌العاده سران کشورهای ساحلی دریای خزر روز جمعه با حضور رؤسای جمهور ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در منطقه گردشگری آوازه ترکمنستان برگزار شد. این نشست پس از اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در نزدیکی شهر ترکمن‌باشی آغاز شد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، سردار بردی‌محمداف، رئیس‌جمهور ترکمنستان و میزبان اجلاس، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، قاسم جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان و الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان از شرکت‌کنندگان این نشست بودند.

بنا بر اعلام کرملین، پوتین در پایان این اجلاس به سفر دو روزه خود به ترکمنستان پایان داد.